ก่อนอื่นคงต้องศึกษาเรื่องความร้อนที่เข้ามาในตัวบ้านเสียก่อน โดยปรกติความร้อนจะกล้ำกรายเข้ามาให้คุณกล้ำกลืนทางหลังคาเป็นปริมาณ 70% และทางผนังอีก 30% เพราะฉะนั้นถ้าคุณหยุดและสกัดกั้นไม่ให้ความร้อนบุกรุกมาทางหลังคาได้ บ้านของคุณก็จะอยู่เย็นขึ้น
วิธีที่จะช่วยสกัดดาวรุ่งพุ่งแรงอย่างความร้อนทางหลังคานั้นทำได้หลายวิธีด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นการติดตั้งฉนวนกันความร้อนหรือแผ่นสะท้อนไว้ใต้หลังคา บนฝ้าเพดานหรือแม้กระทั่งวิธีมุงหลังคาด้วยจากหรือหญ้าคาตามวิทยาการของคนโบราณ วิธีเหล่านี้เรียกว่า “การลดความร้อน”
แต่ถ้าคุณใช้ช่องระบายอากาศ ปล่องระบายอากาศหรือติดตั้งลูกหมุนระบายอากาศ (ซึ่งจะพูดกันต่อไป) วิธีเหล่านี้เรียกว่า “การไล่ความร้อน” เพื่อไม่ให้ความร้อนสะสมใต้หลังคาแล้วแผ่ลงมาสร้างความร้อนให้กับบ้าน เคล็ดลับสำคัญของวิธีนี้คือเมื่อมีช่องให้อากาศไหลออกก็ต้องมีช่องให้ไหลเข้าด้วย
เพราะถ้าคุณไม่ทำตามเคล็ดลับนี้ต่อให้คุณติดตั้งพัดลมดูดอากาศเพิ่มอีก 2 ตัว มันจะกลับกลายเป็นดูดเงินของคุณแทนเพราะไม่มีประโยชน์อะไรเลย ก็เหมือนการเปิดหน้าต่างนั่นแหละ ถ้าเปิดด้านเดียวต่อให้ลมตรึมแค่ไหน ห้องของคุณก็ไม่เย็นขึ้นเท่าไหร่ แต่ถ้าเปิดอีกข้างด้วย ลมก็พัดเข้ามาเยือนให้คุณเย็น
แต่การเจาะช่องระบายอากาศทั้ง 2 ช่องก็ต้องดูด้วยว่าจะวางตัวอย่างไร ซึ่งคุณต้องเข้าใจธรรมชาติของลมร้อนซะก่อน (ก็ขงเบ้งเคยบอก “รู้เขารู้เรารบ 100 ครั้ง ชนะ 100 ครั้ง”) เรื่องนี้น่ะ คุณได้เรีนยนรู้มาตั้งแต่วิชาวิทยาศาสตร์สมัยมัธยมแล้ว แต่เราลองไปทบทวนสักนิดดีไหม?
นั่นก็คืออากาศร้อนจะลอยตัวขึ้นสูงเพื่อให้อากาศเย็นพัดเข้ามาแทนที่ แล้วคุณลองแหงนขึ้นไปมองหลังคาดูสิ อากาศที่ร้อนจะลอยตัวขึ้นสูงนั่นก็คือใต้สันจั่วหลังคา แต่ที่นั่นเป็นหลังคา อากาศจึงระบายออกไม่ได้ ถ้าคุณเปิดช่องนี้ออก ทั้งฝนทั้งแดดก็กระหน่ำใส่บ้านของคุณ นั่นคือโจทย์ที่คุณต้องแก้ปัญหา
ทำอย่างไรก็ได้ให้ช่องไล่ลมร้อนอยู่จุดบนสุดของหลังคาและให้มีช่องเปิดรับอากาศอยู่ในตำแหน่งต่ำกว่า จะเห็นได้ว่ามีทั้งการทำแบบปล่องไฟ ปล่องควัน ลูกหมุนหรือหลังคา 2 ชั้นก็ได้ ส่วนช่องเปิดให้อากาศไหลเข้า ต้องกว้างพอ อย่าให้มีอะไรอุดตัน
แค่นี้แหละ เคล็ดลับง่าย ๆ สำหรับการติดตั้งลูกหมุนเพื่อคลายร้อน แต่ขอกระซิบไว้นิดนึงนะเพราะลูกหมุนน่ะเป็นประดิษฐกรรมที่ฝรั่งเขาสร้างขึ้นมาสำหรับใช้ในเมืองหนาวที่การเคลื่อนตัวของอากาศมีน้อย ลมค่อย ๆ พัดลูกหมุนให้หมุนเอื่อย ๆ เพื่อให้มีอากาศหมุนเวียนในอาคาร ลดความอับชื้น ไม่ได้สร้างขึ้นมาเพื่อระบายความร้อน
เพราะฉะนั้น การที่คุณจะติดตั้งอุปกรณ์นี้ไว้บนหลังคาบ้านของคุณก็ต้องวินิจ วิเคราะห์กันหน่อยว่ามันจะคุ้มค่าการลงทุนไหม? เพราะคุณมีวิธีการคลายร้อนให้บ้านตั้งหลายแบบในสนนราคาที่ถูกกว่าด้วย เมืองไทยมีอากาศร้อนซึ่งพร้อมจะลอยตัวสูงออกจากอาคารอยู่แล้ว ขอให้คุณหาช่องเปิดเพื่อระบายอากาศได้เท่านั้นก็พอ
